Ruhsal Durum Muayenesi: Bölüm Bölüm Değerlendirme ve Klinik Örnek Bulgular
Ruhsal durum muayenesinin on bölümü, her biri için kısa klinik örnek bulgular ve sık karıştırılan terimlerin karşılaştırma tablosu.
En az iki harf yazın. Dersler, deneme sınavları, hesaplayıcılar ve notlar birlikte aranır.
Tamamlayıcı tur: ilk iki denemede sorulmayan yerler; hemşirelik süreci ve iletişim ağırlıklı, şıklar birbirine yakın.
Kaldığınız yerden devam ediyorsunuz.
Dikkatin arttığı, genellikle sanrılı ve paranoid durumlara ikincil olarak ortaya çıkan durum hangisidir?
Distraktabilite dikkati toplama güçlüğüdür; dikkat dış uyaranlarla kolayca dağılır ve özellikle manide görülür. Seçici dikkatsizlik, istenmeyen duygular uyandıran çevresel uyaranları fark etmemedir. Trans, odaklanmış dikkatle birlikte bilinç değişikliğidir (hipnoz, dinsel törenler).
Trisiklik antidepresan kullanan hasta, su ve meyve suyu gibi içecekleri reddetmekte ve lifli yiyecekler almamaktadır. Bu risk faktörleriyle yazılacak hemşirelik tanısı hangisidir?
Risk tanıda etyoloji yerine risk faktörleri yazılır. Konudaki diğer örnekler: saldırganlık öyküsü, aktivitede artma ve düşük dürtü kontrolü başkalarına yönelik saldırganlık riskinin; intihar düşüncesini ifade etme ve önceki girişim intihar etme riskinin risk faktörleridir.
Yaşantı konisinin bulgularına göre insanlar aşağıdakilerden hangisini en yüksek oranda akıllarında tutarlar?
İnsanlar okuduklarının %10’unu, işittiklerinin %20’sini, gördüklerinin %30’unu, hem görüp hem işittiklerinin %50’sini, söylediklerinin %70’ini, söyleyerek yaptıklarının %90’ını akıllarında tutarlar. Öğrenilenlerin %83’ü görme, %11’i işitme duyusuyla edinilir.
Gergin ve heyecanlı olan hasta, anlatılanı hâlâ anlayıp üzerine düşünebilmekte, ancak dikkati dağıldığında yeniden odaklanmak için başkasının desteğine gereksinim duymaktadır. Hemşirenin hastaya yeni bir şeyler öğretebileceği bu anksiyete düzeyi hangisidir?
Orta düzeyde algı alanı o anki göreve daralır (seçici dikkat); hemşire dikkati dağılan hastayı destekleyerek yeniden işine odaklanmasını sağlar. Şiddetli düzeyde kişi yeni şeyler öğrenemez, yalnızca ayrıntıları kavrar ama bağlantı kuramaz.
Aşağıdakilerden hangisi nörobilişsel bozukluklar grubunda yer alır?
Nörobilişsel bozukluklar deliryum, demans ve amnestik bozukluklardır. Otizm, öğrenme bozuklukları, tik bozuklukları ve mental retardasyon nörogelişimsel bozukluklar grubundadır.
Ruh sağlığı hizmetlerinin sunum amaçlarından hangisi özellikle risk gruplarına yöneliktir ve ekonomik, sosyal, kültürel risk etmenlerinin ortaya çıkmasını önlemeyi hedefler?
Birincil koruma hastalık olma olasılığını azaltmayı (yaşam kalitesini yükseltme), ikincil koruma hastalığın başlangıcında ilerleme ve komplikasyonları azaltmayı (erken tanı, testler, tedavi), üçüncül koruma ileri dönemde yeti yitimini azaltmayı ve rehabilite etmeyi amaçlar.
“Anksiyeteye bağlı uyku örüntüsünde değişim” tanısı için aşağıdakilerden hangisi kurallarına uygun bir amaç ifadesidir?
Amaç, sorunun çözümü için ulaşılması beklenen ana noktadır; genel olmalı ve -mesi, -ması ile ifade edilmelidir. A bir sonuç kriteri, B bir müdahale, D tanımlayıcı özellik (veri), E ise değerlendirme ifadesidir.
Aşağıdakilerden hangisi terapötik ortamın özelliklerinden biri değildir?
Terapötik ortamın özellikleri demokrasi, katılımcılık, toplumsallık ve insancıllıktır. Hemşire tüm hastalara kurallara uyumda eşit davranmalı, demokratik bir ortam oluşturmalıdır.
Freud’a göre ruhsal sağlığın temel özellikleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Freud’a göre ruhsal sağlığın temel özellikleri çalışmak ve sevmektir. Ruhsal sağlık ölçütleri arasında da “toplumda yeri olmalı, çalışıp üretebilmeli” ve “sevebilme ve sevilme becerisine sahip olma” yer alır.
Toplanan verilerin bir bölümü hakkında doğrudan sorulan; açık uçlu sorulardan daha kısa, kapalı uçlu sorulardan daha uzun yanıt gerektiren soru tipi hangisidir?
Örnek: Hasta: “Bir sonraki adımı tahmin etmek güç.” Hemşire: “Bir sonraki adımı tahmin etmeye çalıştığında ne oluyor?” Sokratik soru sormada ise bütün detaylar ortaya çıkana kadar bir dizi sorgulama yapılır; hemşire ve hasta sorunu birlikte keşfeder.
Zihinsel sağlığı nedeniyle kendi işlerini yönetemeyecek durumda olan kişiye mahkeme kararıyla vasi atanmasını ve kişinin kısıtlanmasını düzenleyen yasal metin hangisidir?
Vasi, hastanın sağlık ve mali işlerini yasal olarak yönetir ve tedavi süreçlerinde karar verebilir. TCK 86 ve 89 ihmalkârlık, malpraktis ve kötü muameleyi; Umumi Hıfzıssıhha Kanunu 57 ve 64 zorunlu yatış ve tedaviyi; Hasta Hakları Yönetmeliği madde 5 bilgilendirilmeyi, madde 6 rıza ve onamı düzenler.
Psikiyatride kullanılan psikolojik testlerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
VİNEGRAD yetişkinler için disleksi testidir. Konudaki diğer testler arasında Beck Depresyon ve Beck Anksiyete testleri, Maternal Bağlanma Ölçeği ve Çoklu Zeka Envanteri de vardır.
Hemşire: “Bir daha böyle bir şey olduğunda, bununla başa çıkmak için daha uygun olarak ne yapabilirsin?” Hemşirenin kullandığı iletişim tekniği hangisidir?
Bu teknikte hastadan, gelecekte karşılaşacağı durumlara ilişkin uygun davranış biçimlerini düşünmesi istenir; etkili başa çıkma yollarını kullanmasına yardım eder. Birlikte çalışmayı önermede ise “onun için” değil “onunla birlikte” bir şey yapmak önerilir.
Özgül fobilerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Acrophobia yükseklik, Claustrophobia kapalı alan korkusudur. Cynophobia köpek (kedi: Ailurophobia), Mysophobia kir ve mikrop (fare: Murophobia), Thanatophobia ölüm (diri gömülmek: Taphephobia) korkusudur.
EKT sırasında, kas gevşetici verilmeden önce hastanın bir ekstremitesine tansiyon aleti manşonunun bağlanıp şişirilmesinin nedeni hangisidir?
Manşon, kas gevşeticinin o bölgeye ulaşmasını engeller; böylece nöbet periferden gözlenebilir. Nöbet süresi hem periferden hem EEG cihazından izlenir ve kaydedilir. APA’ya göre EKT’de kas gevşetici, oksijen desteği ve anestezi desteği mutlaka olmalıdır.
Hemşirelik tanısı yazarken yararlanılan SEP sistemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Semptomlar (veriler), bakım planının veriler bölümüne tanımlayıcı özellik olarak yazılır; hastanın gözlenebilir, ölçülebilir tepkileri ya da ifadeleri olmalıdır. Hemşirelik tanısı etyoloji + problemden oluşur.
Hasta, ellerinin büyüdüğünü ve bedeninin küçüldüğünü hissettiğini, bedenini değişmiş, farklı bir kişiymiş gibi algıladığını söylemektedir. Bu algı bozukluğu hangisidir?
Depersonalizasyon, kişinin kendi kimliğine, bedenine ya da bedeninin bir bölümüne duyduğu yabancılık hissidir. Derealizasyonda ise dış dünya ya da çevredeki nesneler değişmiş biçimde algılanır; kişi çevresini yabancı bir çevre olarak algılar.
“İyileşme güçlenmedir.” Buna göre güçlenme aşağıdakilerden hangisiyle başlar?
Güçlenme güçlü yanları belirleyerek başlar; eşitlik, işbirliği, katılım, sorun çözme, karar verme ve terapötik ilişki gerektirir. İyileşme süreci bireyin aktif katılımını gerektirir; aktif katılım için bireyin güçlü yanlarını belirlemesi gerekir.
Bakım planında devam eden bir hemşirelik tanısı için aşağıdakilerden hangilerinin günlük olarak kaydedilmesi gerekir?
Devam eden tanılar için tanı, amaç, sonuç kriteri ve planlamaların her gün yeniden yazılması gerekmez; uygulama ve değerlendirmeler ise günlük kaydedilir. Yeni bir tanı belirlendiğinde tarih atılarak tümü yazılır. Değerlendirmeye “sorun devam ediyor / kısmen çözümlendi / çözümlendi” seçeneklerinden uygun olan tarihiyle yazılır.
Duygusal bozukluk belirtileri gösteren çocukların fark edilip uygun ruh sağlığı servislerine sevk edilebilmesi için okul öğretmenlerine eğitim verilmesi hangi koruma düzeyine örnektir?
Eğitim öğretmene verilse de amaç, belirti gösteren çocukların erken saptanması ve sevkidir; bu nedenle ikincil korumadır. Tarama programları, yüksek riskli bireylerin takibi ve ilaç kullanımının takibi de ikincil koruma örnekleridir.
Obsesyon ve kompulsiyonla ilgili öncüller şunlardır: I. Obsesyon, bireyin anlamsız olduğunu bildiği ancak durduramadığı, yineleyici düşünce, imge ve dürtülerdir II. Kompulsiyonun amacı, obsesyona bağlı gelişen stres ve kaygıyı azaltmak ya da önlemektir III. Obsesyonlar mantık ve muhakeme yoluyla silinebilir IV. Obsesif hastaların tümünde kompulsiyon görülür Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Obsesyon aşırı ve mantıksız olarak tanımlansa da kişinin aklının bir ürünüdür; mantık ve muhakeme ile silinemez. Obsesif hastaların tümünde değil, %75’inde kompulsiyon görülür.
Terapötik ortamın oluşturulmasında hemşirenin sorumluluklarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Ekipler arası çatışma ve sorunlar hastalara hissettirilmeden çözümlenmelidir; sağlık ekibinin kendi içindeki iletişimi terapötik ortamı etkiler. Hastanın boş zaman geçirmesi kendine olan güvensizliğini artırır.
İletişimin 4 D’si modelinde, sınava giren öğrencinin “Hata yaparsam düşük not alacağım ve bunu düzeltemem” ifadesi hangi basamağa karşılık gelir?
4 D: durum, düşünce, duygu, davranış. Örnekte durum sınavdır; düşünce “hata yaparsam düşük not alacağım”; duygu kaygı, sıkıntı ve umutsuzluk; davranış ise soruları doğru okuyamamak ya da yanlış cevaplamaktır.
Hemşire, hastanın belirsiz ifadesi üzerine “Ne demek istediğinizi anlayamadım; … mı demek istiyorsunuz?” demiştir. Hemşirenin kullandığı teknik hangisidir?
Netleştirme, hastanın belirsiz ifadelerini anlamaya çalışma, ne demek istediği konusunda açıklama ya da örnek istemedir. Keşfetme ise bir konuyu derinleştirmek için kullanılır (“Bana bunun hakkında daha fazla şey anlatabilir misiniz?”).
Kişilerarası ve sosyal ritim terapisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Terapinin işleme evresine 3-4 haftalık kayıttan sonra geçilir; ardından idame ve sonlandırma aşaması gelir. Forma kalkış saati, bir başka insanla ilk temas saati, yemek ve yatış zamanları kaydedilir (Frank ve arkadaşları, 1990).
Duygularının ve duygu durumunun farkında olamama ya da bunları tanımlayamama hangisidir?
Anhedoni hiçbir şeyden zevk alamamadır. Apati, ilgisizliğin eşlik ettiği donuk duygusal tondur. Ambivalans, aynı anda aynı şeye yönelik iki zıt duygunun bir arada bulunmasıdır. Disforik duygu durum üzüntü, anksiyete gibi hoş olmayan duygu durumdur.
İntihar riski olan bir hastada sonuç kriterleri önceliklere göre belirlenirken ilk olarak aşağıdakilerden hangisi hedeflenir?
Sonuç kriteri önceliklere göre belirlenir: intihar riski varsa, hastayı buna iten nedenleri öğrenmeden önce kendine zarar verme düşüncesini paylaşması ve güvenli bir çevre sağlanmalıdır.
DSÖ’nün 2019 verilerine göre dünyada her kaç kişiden biri ruhsal bir bozuklukla yaşamaktadır?
2019 verilerine göre her 8 kişiden 1’i, 2023 verilerine göre ise her 7 kişiden 1’i (1,2 milyar kişi) ruhsal bir bozuklukla yaşamaktadır. Yaşam boyu bir ruhsal hastalıktan etkilenme olasılığı %30’dur.
Aşağıdakilerden hangisi somatoform bozukluklar grubunda yer almaz?
Depersonalizasyon bozukluğu dissosiyatif bozukluklar grubundadır. Somatizasyon, bilinçli ya da bilinçdışı olarak bedensel belirtileri psikolojik kazanç için kullanma eğilimidir; fiziksel bir hastalığın olmaması gerekir.
ANA (2022) hemşirelik uygulaması standartlarının sırası hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Standart 1 Değerlendirme, 2 Tanılama, 3 Sonuç kriterlerini belirleme, 4 Planlama, 5 Uygulama, 6 Değerlendirme. Sonuç kriterleri planlamadan önce belirlenir; Standart 3’te bireyin mümkün olan en yüksek düzeyde katılımı sağlanır.
“Çocuklarınız tatile gittiğinde onları özlüyor musunuz?” sorusu, bireye ne hissetmesi gerektiğini dikte ettiği ve onu başkalarının duymayı beklediği biçimde yanıt vermeye zorladığı için uygun değildir. Bu soru tipi hangisidir?
Bu sorular bireyin ne hissettiğini anlamaya çalışmaktan çok ne hissetmesi gerektiğini dikte eder. Alternatifi: “Çocuklarınız tatile gittiğinde kendinizi nasıl hissediyorsunuz?” Bir başka örnek: “Evliliğiniz iyi gidiyor mu?”
Bağırsaklarının çürüdüğüne ve iç organlarının büyüdüğüne inanan hastadaki düşünce içeriği bozukluğu hangisidir?
Bedensel hezeyan, vücut fonksiyonlarıyla ilgili sanrıdır. Nihilistik hezeyanda kişi kendisinin, diğerlerinin ve dünyanın olmadığına ya da sonlanmakta olduğuna inanır. Kontrol edilme sanrısında düşünce ve duygularının dış güçlerce kontrol edildiğine inanır.
Anksiyete bozuklukları için geliştirilmiş, diğer ajanlara göre çok az yan etki gösteren, bağımlılık yapmayan ve yaygın kaygı bozukluğundaki etkisi kanıtlanmış ilaç hangisidir?
Benzodiazepinler GABA etkisini artırır ama bağımlılık yapar. Beta-blokörler sınav kaygısı ve sahne korkusunda, antihistaminikler sedasyon etkisi için kullanılır. Anksiyetede en yaygın kullanılan psikoterapi bilişsel davranışçı terapidir.
Türk Ceza Kanunu’nun 34. maddesine göre aşağıdaki durumlardan hangisinde kişiye ceza verilmez?
Madde 34: Geçici bir nedenle ya da irade dışı alınan alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan ya da davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalan kişiye ceza verilmez. İradi olarak alınan alkol ya da madde etkisinde suç işleyen kişiye bu hüküm uygulanmaz.
Türkiye’de çağdaş psikiyatri, kuramsal ve uygulamalı olarak aşağıdaki kurumlardan hangisinde başlamıştır?
II. Abdülhamit döneminde, 1898’de açılan Gülhane’nin başhekimi Raşit Tahsin akıl hastalıkları dersleri vermiştir. İlk akıl hastanesini Fatih yaptırmıştır; Toptaşı Akıl Hastanesi ise II. Selim’in eşi Nur Banu Sultan tarafından yaptırılmış ve Cumhuriyet’e kadar Türkiye’nin akıl hastanesi olmuştur.
Olumlu-yapıcı geribildirim vermeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Geribildirim açık ve gözlem ağırlıklı olmalı, öneri ve yorum içermemelidir. Geribildirim, hastanın davranışlarının diğer insanlar üzerindeki etkisini fark etmesini ve doğru iletişim modeli geliştirmesini sağlar.
Damgalamaya karşı verilen eğitim ve desteklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Aileler, hastalıkla ilgili problemleri sağlık ekibiyle ve yakın çevreleriyle paylaşmaları konusunda desteklenir.
İstem dışı (zorunlu) yatışla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İstem dışı yatışlar ilgili mahkeme kararıyla onaylanır. Taburculuk kararını da hastayı gören hekim verir; karar mahkemeye bildirilir ve mahkemece onaylandıktan sonra taburculuk yapılır. İstemli yatışta 18 yaş üstü hastanın kendisinden, 18 yaş altı ya da vasi tayin edilen hastada vasiden rıza alınır.
Hemşire, sabah söylediği birbiriyle ilgisiz üç sözcüğü birkaç saat sonra hastaya yeniden sormaktadır. Hemşirenin değerlendirdiği bellek düzeyi hangisidir?
Anlık bellekte sözcükler söylenir ve hemen tekrarlanması istenir (yeni bilginin kaydedilmesi). Yakın bellek, kaydedilen bilginin saklanması ve öğrenilmesidir. Uzak bellek doğum günü, herkesin bildiği tarihler gibi bilgilerle değerlendirilir ve diğerlerine göre daha güç bozulur.
Hasta görüşmeye isteksizdir ve konuşmak istememektedir. Hemşirenin aşağıdaki yanıtlarından hangisi en uygundur?
Hemşire, görüşme yapma ve yardım etme isteğini aktif dinleme, ilgi ve hastayı kabullenmesiyle gösterir. “Hadi anlat” yerine, hastanın anlaşıldığını hissedeceği empatik bir tepki verilir.
Aşağıdakilerden hangisi anksiyeteyle baş etmede uyum sağlamayan (maladaptif) bir tepkidir?
Spor ve egzersiz yapmak uyum sağlayıcıdır; aşırı yeme, aşırı egzersiz, aşırı oyun oynama, para harcama, alkol-ilaç kötüye kullanımı ve hafif bir uyarmayla aşırı ağlama ise uyum sağlamayan tepkilerdir.
Hasta: “Kendimi bugün çok kötü hissediyorum.” Hemşire: “Herkes bazen böyle hisseder; bazen ben de böyle hissederim.” Hemşirenin kullandığı etkisiz iletişim yöntemi hangisidir?
Hemşire, hastanın kendini ifade etmesine fırsat tanımak yerine duygularını küçümsemiş ve olayı genellemiştir. Duyguları küçümseme, karşıdakinin önemsediği duruma onun kadar önem vermeme ya da daha hafif görmedir; basmakalıp ifadeler (“İnsanlar böyledir işte”) de buna örnektir.
Salutogenez modeline göre aşağıdakilerden hangisi “bütünlük duygusunu” artırmanın yollarından biri değildir?
Bütünlük duygusu; yaşam koşullarının düzenlenmesi, yaşamsal deneyimlerin ve kabul görmüş toplumsal etkinliklerin artırılması, sosyal kabul gören aktivitelere ve kararlara katılımla artırılır. Model, sağlığı bireyin başa çıkma yeterliliği olarak değerlendirir.
Kuramlara göre psikoterapi türlerinden hangisi, bireyin bugünkü sorunlarında geçmiş yaşantıların etkisini ele alır?
Dinamik psikoterapilerin örneği psikanalizdir. Davranışçı psikoterapi Pavlov’un çalışmalarına ve koşullanmaya dayanır (sistematik duyarsızlaştırma, üstüne gitme, söndürme); bilişsel psikoterapi düşünce ve algılama farklılığı üzerinde durur; varoluşçu psikoterapi varoluş nedenlerini ve kriz yaşantılarını ele alır.
Amerikan Hemşireler Birliği (ANA), psikiyatri hemşirelerinden beklenen standartları hangi kuruluşların iş birliğiyle tanımlamıştır?
Standartlar, Amerikan Psikiyatri Hemşireleri Derneği (APNA) ve Uluslararası Psikiyatrik Ruh Sağlığı Hemşireleri Topluluğu (ISPN) iş birliğiyle ANA tarafından tanımlanmıştır.
Gizlilik ve mahremiyet hakkının özel durumu olarak belirtilen “uyarma görevi” aşağıdakilerden hangisini amaçlar?
Kural olarak yalnızca hastayı gözlemleme hakkı olanlar ya da hastanın tıbbi bakımından sorumlu olanlar tıbbi bilgiye erişir. Uyarma görevi, üçüncü şahısların korunması için bu kuralın özel durumudur.
Aşağıdakilerden hangisi kurallarına uygun bir hemşire gözlem kaydı ifadesidir?
Kayıtta yalnızca görülen ve işitilenler yer alır. Yorum yapılmaz (B, C), tıbbi terminoloji kullanılmaz (B, E) ve “yakınması yok, sorun iletmedi” gibi tanımlayıcı olmayan, tekrarlayıcı ifadelerden kaçınılır (A).
Hemşire, ilaçlarını almak istemeyen hastayla görüşerek bunun nedenini ve gece kaç saat uyuduğunu ayrıntılı olarak sorgulamaktadır. Hemşirenin yaptığı değerlendirme türü hangisidir?
Tarama, genellikle ilk karşılaşmada önceden belirlenmiş verilerin toplanmasıdır (günlük yaşam aktiviteleri, tedaviye uyum, genel görünüm). Odaklaşma, belirlenen problemle ilgili detaylı verinin toplanmasıdır. Veri toplama sürecin ilk adımıdır ama her aşamada tekrar tekrar kullanılır.
Norepinefrin ve dopamin geri alımını inhibe eden; depresyonu azaltmanın yanında sigarayı bırakmaya yardım eden ve DEHB belirtilerini azaltan ilaç hangisidir?
Tabloya göre bupropionun yan etkileri uyku bozukluğu, ağız kuruluğu, titreme ve nöbet geçirmedir. Venlafaksin ve duloksetin SSNRI grubundadır (serotonin ve norepinefrin). Trazodonun yan etkilerinden biri priapizmdir; haloperidol D2 reseptörünü bloke eden bir antipsikotiktir.
Psikiyatrik rehabilitasyonla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Psikiyatrik rehabilitasyon; hastalığı inatçı belirtilerle giden ve işlevsel bozukluğu devam eden bireylerin ruhsal ve toplumsal gereksinimlerini karşılamak için uygulanan kapsamlı, eşgüdümlü ve uzun süreli bir stratejiler bütünüdür.
Ruhsal durum muayenesinin on bölümü, her biri için kısa klinik örnek bulgular ve sık karıştırılan terimlerin karşılaştırma tablosu.
Terapötik ve terapötik olmayan iletişim tekniklerini hasta ile hemşire arasında geçen kısa örnek diyaloglar üzerinden öğrenin.
En sık sorulan savunma mekanizmalarının tanımları, hastane ve günlük yaşamdan örnekler ve birbirine karıştırılan çiftlerin farkları.